Leczenie

W czasie ortodontycznego –   przemieszczenia zębów za pomocą siły wytwarzanej na skutek umieszczenia łuku w szczelinie zamka –  wykorzystywane są zasady biomechaniki. Zęby, wraz z tkankami otaczającymi, reagują na te siły, które powinny być dostosowane, a tym samym optymalne dla danego etapu leczenia, doprowadzając do kontrolowanego ortodontycznego przemieszczenia zęba. W miarę możliwości, wykorzystujemy naturalne procesy wzrostu i rozwoju kości, a jeśli jest to konieczne, leczymy kompensacyjnie w stosunku do danej wady zgryzu, tak aby uzyskać normę zgryzową. Rezultatem takiego procesu leczenia jest przede wszystkim doprowadzenie do uzyskania prawidłowej okluzji i funkcji całego układu zgryzu oraz ładnego uśmiechu.

KROK PIERWSZY
DIAGNOSTYKA I PLANOWANIE LECZENIA

Pierwsza wizyta konsultacyjna.

Na podstawie badania zewnątrz i wewnątrzustnego, lekarz ortodonta wstępnie diagnozuje wadę zgryzu i określa plan leczenia. W czasie rozmowy z pacjentem odpowiada na jego pytania i wyjaśnia wątpliwości. Następnym krokiem jest dokładna diagnostyka poprzez pobranie wycisków zębów górnych i dolnych na gipsowe modele diagnostyczne. Podczas wizyty, zostaje wystawione skierowanie na wykonanie zdjęć ortopantomograficznego i cefalometrycznego. Oczywiście pacjent może przynieść komplet zdjęć na I wizytę , jeśli takie posiada.

Druga wizyta – ciąg dalszy.

Na podstawie badania pacjenta, oceny zdjęć rentgenowskich (ortopantomograficznego i cefalometrycznego), modeli diagnostycznych lekarz ortodonta ostatecznie diagnozuje obecną wadę zgryzu i planuje leczenie ortodontyczne. Pacjentowi zostają przedstawione zmiany w układzie zgryzu możliwe do uzyskania w czasie leczenia ortodontycznego. Na tym etapie uwzględnia się też konieczność ekstrakcji pojedynczych zębów, a jeśli istnieje alternatywny plan leczenia również zostanie on przedstawiony pacjentowi. Bardzo ważne jest, aby pacjent od samego początku, przed podjęciem leczenia był świadomy jego rezultatu jak i poszczególnych etapów leczenia. W czasie planu zostają wyszczególnione aparaty, które są konieczne do jego przeprowadzenia, natomiast w przypadku aparatu stałego wybór rodzaju zamków zależy od samego pacjenta. Wstępnie zostaje oszacowany czas leczenia. W przypadku konieczności sprowadzenia zębów zatrzymanych do łuku i leczenia wad gnatycznych konieczne jest skojarzone leczenie ortodontyczno-chirurgiczne. Przed założeniem stałego aparatu ortodontycznego zęby muszą być zdrowe (oczywiście poza tymi ewentualnie wskazanymi do ekstrakcji), pozbawione kamienia i osadu nazębnego.

KROK DRUGI
KLEJENIE APARATU STAŁEGO

Jeżeli istnieje konieczność zacementowania pierścieni na zęby pierwsze trzonowe podczas klejenia aparatu, wtedy tydzień wcześniej należy założyć gumki separacyjne w celu zwiększenia przestrzeni między pierwszymi zębami trzonowymi. Sam proces klejenia aparatu trwa nie dłużej niż godzinę i wiąże się z wcześniejszym wytrawieniem zewnętrznej powierzchni zębów oraz bardzo precyzyjnym wypozycjonowaniem poszczególnych zamków.
W zdecydowanej większości przypadków leczenie ortodontyczne wymaga klejenia aparatu stałego na oba łuki zębowe, jednak bardzo rzadko aparaty te zakładane są jednocześnie. Czas klejenia górnego i dolnego aparatu może dzielić nawet kilka miesięcy; często jeden z łuków zębowych wymaga uprzedniego przygotowania i to na ten łuk najpierw zakłada się aparat stały. Dopiero po osiągnięciu zaplanowanego efektu włącza się drugi aparat na przeciwstawne zęby. Po przyklejeniu zamków i zacementowaniu pierścieni , w sloty zamków zostaje wprowadzony łuk ortodontyczny i przyligaturowany do zamków. Na koniec zostają udzielone informacje odnośnie higieny jamy ustnej z aparatem stałym oraz diety zalecanej w przypadku użytkowania aparatu stałego.

Problemem u osób rozpoczynających leczenie ortodontyczne często są podrażnienia tkanek miękkich (warg, policzków i języka) spowodowane przez zamki aparatu. Podrażnienia te mogą pojawić się w postaci ran i odleżyn. Są one typowe dla tego okresu leczenia i zwykle ustępują po kilku tygodniach, gdyż tkanki kontaktujące z zamkami adaptują się do nowej sytuacji. Ulgę w tym okresie przynosi specjalny wosk stomatologiczny, którym należy przykryć drażniące zamki ortodontyczne lub elementy pierścieni ortodontycznych.

KROK TRZECI
WIZYTY KONTROLNE

W przypadku leczenia aparatami stałymi wizyty kontrolne odbywają się średnio co miesiąc i polegają na aktywacji łuków (ich wymianie, dogięciach na nich), ewentualnie innych elementów aktywnych. Okresowo w przebiegu procesu leczenia ortodontycznego, zastosowanie mogą znaleźć sprężynki otwarte lub zamknięte, wyciągi elastyczne międzyszczękowe, łańcuszki elastyczne. Istnieje możliwość wydłużenia okresu pomiędzy wizytami kontrolnymi , na przykład z powodu wyjazdu lub innego leczenia, należy jednak uprzedzić o tym lekarza ortodontę na wcześniejszej wizycie. Lekarz ortodonta na bieżąco przeprowadza i kontroluje przebieg leczenia.

KROK CZWARTY
ZDJĘCIE APARATU

Po uzyskaniu zadowalającego , prawidłowego ustawienia zębów w łuku i prawidłowych kontaktów zgryzowych kończymy leczenie aparatem stałym. Zdjęcie aparatu stałego trwa kilkanaście minut i polega na odklejeniu zamków ortodontycznych za pomocą specjalnych kleszczy oraz usunięciu pozostałego na szkliwie kleju za pomocą specjalnego wiertła. Ta ostatnia czynność, chociaż jest całkowicie bezpieczna dla szkliwa, to może okazać się nieco nieprzyjemna ze względu na towarzyszące jej wibracje. Następnie zostanie wykonany skaling w celu usunięcie kamienia nazębnego. Pobierane są wyciski na modele końcowe oraz w celu wykonania aparatu retencyjnego.

KROK PIĄTY
UTRWALENIE EFEKTÓW LECZENIA (RETENCJA)

Jest to bardzo ważny etap leczenia ortodontycznego. Efekt zakończonego leczenia w postaci prawidłowo ułożonych i kontaktujących się ze sobą zębów nie jest niestety od razu trwały. Dlatego niezbędna jest tak zwana retencja, czyli utrwalenie nabytych efektów leczenia i nowego układu zębów.

Czas trwania retencji zależy od stanu wyjściowego ułożenia zębów, stopnia ich przemieszczania , stabilności uzyskanego układu oraz wieku pacjenta. Ogólnie przyjmuje się, że okres utrwalania efektów leczenia powinien stanowić co najmniej połowę czasu aktywnego leczenia. Z biegiem czasu retencja jest jednak coraz mniej uciążliwa, nie tylko dlatego, że pacjent się do niej przyzwyczaja, ale z uwagi na redukcję czasu koniecznego do utrzymania efektów leczenia.
Okres retencji również wymaga okresowych wizyt kontrolnych, jednak w odstępach kilkumiesięcznych.